- Ο ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΤΗΝ ΚΕΡΑΙΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΕΙ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ!
Φανταστείτε το εξής περιστατικό.
Έχουμε έναν ραδιοερασιτεχνικό σταθμό, έναν πομπό, έναν δέκτη και μια κεραία τοποθετημένη στην ταράτσα.
Ξαφνικά ξεσπά καταιγίδα.
Ένας κεραυνός πέφτει μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά.
Η κεραία μας δεν δέχτηκε άμεσο πλήγμα.
Κι όμως, ο πομποδέκτης μπορεί να υποστεί σοβαρή βλάβη!
ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ;
Ας εξετάσουμε τρεις βασικούς μηχανισμούς.
Ένας κεραυνός συνοδεύεται από εξαιρετικά απότομες μεταβολές ηλεκτρικού ρεύματος.
Αυτές δημιουργούν ισχυρά μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία.
Στα καλώδια της εγκατάστασής μας μπορούν να επαχθούν επικίνδυνες παροδικές τάσεις.
Το φαινόμενο ονομάζεται ηλεκτρομαγνητική σύζευξη (Electromagnetic Coupling).
2. ΑΝΥΨΩΣΗ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ
Όταν ένας κεραυνός διοχετεύει ρεύμα στο έδαφος, δημιουργούνται διαφορές ηλεκτρικού δυναμικού.
Το φαινόμενο ονομάζεται ανύψωση δυναμικού γης (Ground Potential Rise - GPR).
Έτσι, δύο σημεία που θεωρούμε ότι βρίσκονται στο ίδιο δυναμικό μπορεί στιγμιαία να παρουσιάσουν σημαντική διαφορά τάσης.
Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν ο εξοπλισμός συνδέεται με διαφορετικά αγώγιμα δίκτυα.
3. ΥΠΕΡΤΑΣΕΙΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ
Μια επικίνδυνη υπέρταση μπορεί να εισέλθει στην εγκατάσταση όχι μόνο από το ομοαξονικό καλώδιο της κεραίας αλλά και από την ηλεκτρική τροφοδοσία ή άλλες μεταλλικές γραμμές.
Επομένως, δεν αρκεί να προστατεύσουμε μόνο την είσοδο της κεραίας.
ΠΩΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ;
Η σωστή αντιμετώπιση περιλαμβάνει συντονισμένα μέτρα:
Κατάλληλη γείωση και ισοδυναμικές συνδέσεις (Equipotential Bonding).
Σωστή σύνδεση και προστασία του ιστού της κεραίας.
Διατάξεις προστασίας από υπερτάσεις (Surge Protective Devices – SPD) στις γραμμές όπου απαιτούνται.
Κατάλληλους αντικεραυνικούς απαγωγείς για ομοαξονικές γραμμές (Coaxial Surge Protectors).
Προσεκτική όδευση των καλωδίων και αποφυγή περιττών μεγάλων βρόχων.
Όλα αυτά πρέπει να αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδιασμού.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΗ ΠΑΡΕΞΗΓΗΣΗ!
Ένας αντικεραυνικός απαγωγέας στην ομοαξονική γραμμή δεν εγγυάται ότι ο πομποδέκτης θα επιβιώσει από ένα άμεσο κεραυνικό πλήγμα.
Ούτε μια απλή ράβδος γείωσης εξασφαλίζει από μόνη της πλήρη προστασία.
Η αντικεραυνική προστασία μειώνει τον κίνδυνο, δεν τον μηδενίζει.
ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ο κεραυνός δεν χρειάζεται να πέσει επάνω στην κεραία μας για να δημιουργήσει πρόβλημα.
Αρκεί, υπό ορισμένες συνθήκες, ένα κοντινό πλήγμα για να εμφανιστούν επικίνδυνες υπερτάσεις στα καλώδια και στον εξοπλισμό.
Γι' αυτό η αντικεραυνική προστασία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ολοκληρωμένο σύστημα και όχι ως ένα απλό εξάρτημα.
ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ
Έχετε αντιμετωπίσει ποτέ καταστροφή πομποδέκτη, τροφοδοτικού, τηλεόρασης ή άλλου ηλεκτρονικού μηχανήματος μετά από καταιγίδα, χωρίς να έχει χτυπηθεί απευθείας η εγκατάστασή σας;
Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον να ακούσουμε τις εμπειρίες σας.
ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
Αντικεραυνικοί απαγωγείς ομοαξονικών καλωδίων: πώς λειτουργούν, πού τοποθετούνται και τι πραγματικά μπορούν να προστατεύσουν.
Εκπαιδευτική ενημέρωση. Η εγκατάσταση και ο έλεγχος συστημάτων αντικεραυνικής προστασίας πρέπει να πραγματοποιούνται από αρμόδιους επαγγελματίες, σύμφωνα με τα ισχύοντα πρότυπα. Κατά τη διάρκεια καταιγίδας αποφεύγουμε κάθε επαφή ή εργασία σε κεραίες, ιστούς, καλώδια και συστήματα γείωσης.