IOTA - Islands On The Air - Όταν τα νησιά γίνονται DX - By SV2AEL

Για έναν ραδιοερασιτέχνη, ένα νησί δεν είναι απλώς ένα κομμάτι γης μέσα στη θάλασσα. Μπορεί να είναι ένας σπάνιος DX στόχος, ένα νέο IOTA reference, μια δύσκολη αποστολή, ένα pile-up εκατοντάδων σταθμών ή ακόμη και η αφορμή για ένα ταξίδι που θα μείνει αξέχαστο.

Αυτό ακριβώς είναι η φιλοσοφία του IOTA - Islands On The Air, ενός από τα πιο γνωστά και δημοφιλή διεθνή activity programmes του Amateur Radio. Το IOTA δημιουργήθηκε το 1964, με αρχική ιδέα του Geoff Watts, και σήμερα αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόγραμμα που φέρνει σε επαφή ραδιοερασιτέχνες με σταθμούς που εκπέμπουν από νησιά σε όλες τις θάλασσες του πλανήτη.

Ένας διαφορετικός τρόπος να κάνεις DX

Το DXCC μάς έμαθε να κυνηγάμε χώρες και entities.

Το IOTA μάς έμαθε να κυνηγάμε… νησιά.

Και η διαφορά είναι τεράστια.

Ένα νησί μπορεί να βρίσκεται σε μια χώρα που έχουμε ήδη δουλέψει δεκάδες φορές, αλλά να αποτελεί ένα εντελώς καινούργιο IOTA Group. Έτσι, ένα QSO που για το DXCC μπορεί να είναι «ένα ακόμη QSO με την ίδια χώρα», για το IOTA μπορεί να είναι ένα νέο και πολύτιμο νησί.

Η IOTA Management έχει οργανώσει τα νησιά του κόσμου σε περίπου 1.200 IOTA Groups, ανάλογα με τη γεωγραφική τους θέση. Κάθε Group έχει τον δικό του κωδικό, όπως:

EU-005
AS-xxx
AF-xxx
NA-xxx
SA-xxx
OC-xxx
AN-xxx

Το πρόθεμα δείχνει την ήπειρο ή την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή και ο αριθμός το συγκεκριμένο IOTA Group.

IOTA Chaser – IOTA Activator

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο όμορφο στοιχείο του προγράμματος.

Υπάρχουν δύο πλευρές.

Ο IOTA Chaser βρίσκεται στον σταθμό του και προσπαθεί να δουλέψει όσο περισσότερα διαφορετικά IOTA Groups μπορεί.

Ο IOTA Activator κάνει ακριβώς το αντίθετο.

Παίρνει τον εξοπλισμό του, ταξιδεύει σε ένα νησί και βγαίνει στον αέρα για να δώσει το συγκεκριμένο IOTA στους chasers όλου του κόσμου.

Κάπως έτσι δημιουργείται η μαγεία του IOTA: ένας άνθρωπος βρίσκεται πάνω σε ένα απομονωμένο νησί και χιλιάδες άλλοι προσπαθούν να τον ακούσουν από κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η επίσημη φιλοσοφία του προγράμματος είναι ακριβώς αυτή: ο Chaser να αποκτά επαφές με όσο το δυνατόν περισσότερα Groups και ο Activator να παρέχει αυτές τις επαφές.

Γιατί ένα νησί μπορεί να προκαλέσει τεράστιο pile-up;

Ας υποθέσουμε ότι εμφανίζεται στον αέρα ένας σταθμός από ένα σπάνιο IOTA Group. Το callsign μπορεί να είναι εντελώς άγνωστο.

Όμως η πληροφορία: «IOTA AS-xxx ACTIVE» αρκεί.

Μέσα σε λίγα λεπτά μπορεί να δημιουργηθεί pile-up.

CW, SSB, FT8 ή άλλες ψηφιακές δραστηριότητες μπορούν να συγκεντρώσουν τεράστιο αριθμό DXers που θέλουν να προσθέσουν το ίδιο Group στη συλλογή τους. Και εδώ φαίνεται η διαφορά ανάμεσα σε ένα απλό QSO και ένα IOTA QSO.

Ο στόχος δεν είναι απλώς να ακούσεις έναν σταθμό. Είναι να αποκτήσεις ένα ακόμη κομμάτι του παγκόσμιου νησιωτικού χάρτη.

Περίπου 1.200 Groups – ένας ολόκληρος κόσμος για εξερεύνηση

Το IOTA δεν περιορίζεται στα γνωστά και μεγάλα νησιά. Αντίθετα, πολλές από τις πιο ενδιαφέρουσες IOTA ομάδες βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές. Υπάρχουν Groups στον Ατλαντικό, στον Ειρηνικό, στον Ινδικό Ωκεανό, στην Αρκτική και στην Ανταρκτική. Κάποια είναι σχετικά εύκολα. Άλλα απαιτούν πραγματική DXpedition. Και υπάρχουν Groups που μπορεί να παραμείνουν ανενεργά για πολλά χρόνια μέχρι κάποιος να αποφασίσει να οργανώσει μια νέα αποστολή.

Γι' αυτό και το IOTA δεν είναι απλώς ένα award. Είναι ένας παγκόσμιος χάρτης που συνεχώς κινείται.

Και η Ελλάδα;

Για έναν Έλληνα ραδιοερασιτέχνη το IOTA έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Ελλάδα είναι μια χώρα με τεράστιο αριθμό νησιών και νησίδων, απλωμένων σε διαφορετικές θάλασσες.

Από το Ιόνιο μέχρι το Αιγαίο και από την Κρήτη μέχρι τα Δωδεκάνησα, η ελληνική γεωγραφία προσφέρει ένα τεράστιο πεδίο για island activity. Και αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στην Ελλάδα και το IOTA.

Ένα ελληνικό νησί μπορεί να είναι: πατρίδα για τον Activator,
στόχος για τον Chaser, και ταυτόχρονα ένα νέο κομμάτι της ιστορίας του ελληνικού DX.

Για αυτό αξίζει να δούμε το IOTA όχι μόνο από την πλευρά του ξένου DXer που κυνηγά ελληνικά νησιά, αλλά και από την πλευρά του Έλληνα ραδιοερασιτέχνη που μπορεί να βρεθεί στην απέναντι πλευρά του pile-up.

Από τις QSL cards στην ηλεκτρονική εποχή

Για πολλές δεκαετίες η επιβεβαίωση ενός IOTA QSO σήμαινε ένα πράγμα: QSL card.

Ο chaser περίμενε την κάρτα από τον activator, την έλεγχε και στη συνέχεια την υπέβαλλε για το award.

Η διαδικασία ήταν αργή και συχνά ακριβή.

Τα πράγματα άλλαξαν δραματικά με την ηλεκτρονική εποχή.

Το σύγχρονο IOTA σύστημα επιτρέπει την επιβεβαίωση QSOs μέσω ηλεκτρονικών matching διαδικασιών, μεταξύ άλλων με Club Log, LoTW και τα logs του IOTA Contest, παράλληλα φυσικά με τις παραδοσιακές QSL cards.

Αυτό μειώνει σημαντικά το κόστος και την αναμονή για τον DXer.

Και ταυτόχρονα κάνει το IOTA πολύ πιο προσιτό στον νέο ραδιοερασιτέχνη.

Το προσωπικό IOTA database

Ένα από τα σημαντικά χαρακτηριστικά του σύγχρονου προγράμματος είναι ότι ο κάθε συμμετέχων μπορεί να διατηρεί το δικό του προσωπικό IOTA database.

Εκεί καταχωρούνται τα QSOs και τα Groups που έχει δουλέψει.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν δεδομένα από ADIF logs, Club Log, LoTW, IOTA Contest logs ή QSL cards, σύμφωνα με τις διαδικασίες του προγράμματος.

Όταν ο ραδιοερασιτέχνης συγκεντρώσει αρκετές επιβεβαιωμένες ομάδες, μπορεί να προχωρήσει σε επίσημη αίτηση για award ή ενημέρωση του επίσημου record του.

Το πρώτο μεγάλο βήμα: 100 Islands of the World

Το βασικό IOTA award είναι το: IOTA 100 Islands of the World

Απαιτούνται επιβεβαιωμένα QSOs με 100 IOTA Groups, με τουλάχιστον ένα Group από κάθε ήπειρο.

Αλλά για έναν πραγματικό IOTA chaser, τα 100 είναι μόνο η αρχή.

Μετά έρχονται τα 200, 300, 400 και ακόμη υψηλότερα επίπεδα.

Και κάπου εκεί το παιχνίδι γίνεται πραγματικά εθιστικό:

«Πόσα IOTA έχω;»

«Ποιο μου λείπει;»

«Πότε θα ενεργοποιηθεί ξανά;»

«Πού θα εμφανιστεί το επόμενο rare one;»

Το IOTA Contest

Ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του IOTA είναι φυσικά το IOTA Contest.

Για τον Chaser είναι μια μοναδική ευκαιρία να βρει μεγάλο αριθμό island stations συγκεντρωμένους στον αέρα.

Για τον Activator είναι μια από τις καλύτερες στιγμές για να δώσει ένα νησί σε εκατοντάδες ή χιλιάδες σταθμούς.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πραγματικό παγκόσμιο island festival στους ραδιοερασιτεχνικούς δέκτες. Και για όσους αγαπούν το contesting, το IOTA προσφέρει κάτι επιπλέον: δεν κυνηγάς απλώς multipliers. Κυνηγάς γεωγραφία.

IOTA και περιπέτεια

Ίσως αυτό είναι το στοιχείο που κάνει το IOTA τόσο διαφορετικό.

Για να ενεργοποιήσεις ένα σπάνιο Group μπορεί να χρειαστεί:

πλοίο
πρόσβαση σε απομονωμένο νησί
φορητός εξοπλισμός
ανεξάρτητη τροφοδοσία
κεραίες
αντιμετώπιση δύσκολων καιρικών συνθηκών
και φυσικά… πολύ υπομονή.

Και όταν τελικά ο σταθμός βγει στον αέρα, απέναντί του μπορεί να βρίσκονται εκατοντάδες DXers που περιμένουν με αγωνία.

Αυτό είναι το IOTA.

Ένα πρόγραμμα που συνδέει ανθρώπους και νησιά

Από την αρχική ιδέα του Geoff Watts το 1964 μέχρι τη σημερινή ηλεκτρονική εποχή, το IOTA έχει διανύσει μια τεράστια διαδρομή.

Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας, όμως, η βασική ιδέα δεν άλλαξε:

Ένας ραδιοερασιτέχνης σε ένα νησί.
Ένας άλλος ραδιοερασιτέχνης χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Και ανάμεσά τους… ένα QSO.

Αυτό είναι που κάνει το IOTA τόσο ξεχωριστό.

Δεν συλλέγουμε απλώς αριθμούς.

Συλλέγουμε νησιά.

Και κάθε νέο IOTA reference που εμφανίζεται στο log μας αντιπροσωπεύει μια πραγματική τοποθεσία, μια ιστορία, μια αποστολή και —πολλές φορές— μια μικρή περιπέτεια.

Περίπου 1.200 Groups.
Χιλιάδες ραδιοερασιτέχνες.
Ένας ολόκληρος πλανήτης από νησιά.

Και όλα μπορούν να ξεκινήσουν με ένα απλό: “QRZ…?”

IOTA – Islands On The Air https://www.iota-world.org/

Πηγές: IOTA – Islands On The Air, RSGB IOTA Programme και W9DC – IOTA Checkpoint Information.