Ο Κόσμος του Ηλεκτρονικού - ΓΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ - 14η ΕΝΟΤΗΤΑ - ΑΓΟΡΑΣΑΜΕ ΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΟ ΠΟΛΥΠΡΙΖΟ - ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΟΙ;

 

 

Πηγή
Πόσοι από εμάς έχουμε συνδέσει τον πομποδέκτη, τον υπολογιστή, την τηλεόραση και τα υπόλοιπα ηλεκτρονικά μας μηχανήματα σε ένα αντικεραυνικό πολύπριζο, πιστεύοντας ότι είμαστε πλήρως προστατευμένοι;
Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική!
Ας γνωρίσουμε σήμερα τις τρεις βασικές κατηγορίες διατάξεων προστασίας από υπερτάσεις.
Ονομάζονται SPD (Surge Protective Devices - διατάξεις προστασίας από υπερτάσεις).

1. SPD TYPE 1 (ΤΥΠΟΥ 1)
Αποτελεί την πρώτη βαθμίδα προστασίας σε εγκαταστάσεις όπου προβλέπεται αντιμετώπιση μέρους του κεραυνικού ρεύματος.
Τοποθετείται συνήθως στην αρχή της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Χαρακτηριστικό του είναι ότι δοκιμάζεται με κρουστικό ρεύμα κυματομορφής 10/350 μs.
Είναι σχεδιασμένο ώστε να διαχειρίζεται σημαντικά κρουστικά ρεύματα.

2. SPD TYPE 2 (ΤΥΠΟΥ 2)
Χρησιμοποιείται συνήθως στον κεντρικό ηλεκτρικό πίνακα ή σε υποπίνακες.
Σκοπός του είναι να περιορίζει τις παροδικές υπερτάσεις που προέρχονται από κεραυνικά φαινόμενα ή από διακοπτικές λειτουργίες του ηλεκτρικού δικτύου.
Η χαρακτηριστική κυματομορφή κρουστικού ρεύματος για τις δοκιμές του είναι 8/20 μs.

 
3. SPD TYPE 3 (ΤΥΠΟΥ 3)
Τοποθετείται συνήθως κοντά στον ευαίσθητο εξοπλισμό.
Μπορεί να βρίσκεται ενσωματωμένο σε κατάλληλα πολύπριζα, πρίζες ή ειδικές διατάξεις προστασίας.
Δοκιμάζεται με συνδυαστικό κύμα τάσης 1,2/50 μs και ρεύματος 8/20 μs.
Αποτελεί συμπληρωματική βαθμίδα προστασίας και δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τις προηγούμενες βαθμίδες όταν αυτές απαιτούνται.
Υπάρχουν επίσης συνδυασμένες διατάξεις, όπως τύπου 1+2.

 
4. ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΕΝΑ ΠΟΛΥΠΡΙΖΟ;
Φανταστείτε τρεις διαδοχικές γραμμές άμυνας.
Η πρώτη αντιμετωπίζει μέρος του κεραυνικού ρεύματος.
Η δεύτερη περιορίζει περαιτέρω τις υπερτάσεις.
Η τρίτη προσφέρει πρόσθετη προστασία κοντά στον ευαίσθητο εξοπλισμό.
Εάν βασιστούμε αποκλειστικά στην τελευταία βαθμίδα, μια ισχυρή υπέρταση μπορεί να ξεπεράσει τις δυνατότητές της.

 
5. ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΟΙ ΑΠΑΓΩΓΕΙΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΥΠΕΡΤΑΣΗ;
Όχι!
Οι συγκεκριμένες διατάξεις προορίζονται για παροδικές υπερτάσεις και όχι γενικά για παρατεταμένη αύξηση της τάσης του δικτύου.
Για παράδειγμα, μια παρατεταμένη υπέρταση λόγω διακοπής ουδετέρου σε τριφασικό δίκτυο απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση.
Επίσης, κανένα SPD δεν εγγυάται απόλυτη προστασία από κάθε κεραυνικό πλήγμα.

 
6. ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΡΑΔΙΟΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ;
Δεν αρκεί η προστασία της τροφοδοσίας των 230 V.
Πρέπει να εξετάζουμε και όλες τις υπόλοιπες εισερχόμενες αγώγιμες γραμμές, όπως:
Ομοαξονικά καλώδια κεραιών.
Καλώδια δικτύου Ethernet.
Καλώδια περιστροφέων κεραιών.
Εξωτερικές γραμμές ελέγχου.
Φυσικά, όλα αυτά πρέπει να συνεργάζονται με το κατάλληλο σύστημα γείωσης και ισοδυναμικών συνδέσεων.

 
ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ένα αντικεραυνικό πολύπριζο μπορεί να αποτελεί χρήσιμο μέρος της προστασίας μας.
Δεν αποτελεί όμως από μόνο του ολοκληρωμένο σύστημα αντικεραυνικής προστασίας.
Δεν έχει σημασία μόνο πόσο ακριβά μηχανήματα αγοράσαμε, αλλά και πόσο σωστά φροντίσαμε να τα προστατεύσουμε.

 
ΚΑΙ ΜΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ:
Πόσοι από εσάς έχετε εγκατεστημένες διατάξεις προστασίας από υπερτάσεις στον ηλεκτρικό σας πίνακα και πόσοι βασίζεστε αποκλειστικά σε αντικεραυνικά πολύπριζα;
Έχετε χάσει ποτέ ηλεκτρονικό εξοπλισμό εξαιτίας κεραυνού;
Περιμένουμε τις εμπειρίες σας!

 
ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
Τάση επαφής και βηματική τάση: Πώς μπορεί ένας κεραυνός να προκαλέσει ηλεκτροπληξία σε κάποιον που δεν έχει αγγίξει κανέναν ηλεκτρικό αγωγό;
Εκπαιδευτική σειρά - Ο Κόσμος του Ηλεκτρονικού
Πρότυπα αναφοράς: σειρές IEC 61643, IEC 62305 και ΕΛΟΤ 60364. Η επιλογή, ο συντονισμός και η εγκατάσταση των διατάξεων προστασίας πραγματοποιούνται από αρμόδιους επαγγελματίες, ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε εγκατάστασης.