Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Ο Κόσμος του Ηλεκτρονικού - ΓΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ - 15η Ενότητα - Ο ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΠΕΣΕ ΜΑΚΡΙΑ ΜΑΣ - ΓΙΑΤΙ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΜΕ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΠΟΥ ΠΑΤΑΜΕ;







 
Πηγή
Σήμερα θα γνωρίσουμε δύο εξαιρετικά σημαντικά ηλεκτρικά φαινόμενα, τα οποία αρκετοί άνθρωποι αγνοούν.
Step Voltage (βηματική τάση).
Touch Voltage (τάση επαφής).

1. ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΟΤΑΝ ΕΝΑΣ ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ;
Όταν ένας κεραυνός πλήξει το έδαφος, ένα ισχυρό ηλεκτρικό ρεύμα διαχέεται μέσα σε αυτό.
Επειδή το έδαφος παρουσιάζει ηλεκτρική αντίσταση, δημιουργούνται διαφορές δυναμικού μεταξύ διαφορετικών σημείων της επιφάνειάς του.
Επομένως, το έδαφος δεν βρίσκεται παντού στο ίδιο ηλεκτρικό δυναμικό!

2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΒΗΜΑΤΙΚΗ ΤΑΣΗ;
Είναι η διαφορά ηλεκτρικού δυναμικού μεταξύ δύο σημείων του εδάφους στα οποία πατούν τα πόδια ενός ανθρώπου.
Ας υποθέσουμε ότι, κατά τη διάρκεια ενός κεραυνικού φαινομένου, έχουμε:
Δυναμικό στο αριστερό πόδι: 8.000 V.
Δυναμικό στο δεξί πόδι: 5.000 V.
Η διαφορά δυναμικού είναι:
ΔV = 8.000 – 5.000 = 3.000 V
Αυτή η διαφορά δυναμικού μπορεί να προκαλέσει διέλευση επικίνδυνου ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από το σώμα μας.
Και όλα αυτά χωρίς να έχουμε αγγίξει κανέναν ηλεκτρικό αγωγό!
Οι παραπάνω τιμές είναι υποθετικές και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κατανόηση του φαινομένου.

3. ΓΙΑΤΙ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΤΕΤΡΑΠΟΔΑ ΖΩΑ;
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί μετά από μια καταιγίδα μπορεί να βρεθούν πολλά νεκρά ζώα κοντά στο σημείο πτώσης ενός κεραυνού;
Η μεγάλη απόσταση μεταξύ των μπροστινών και των πίσω ποδιών τους μπορεί να δημιουργήσει σημαντική διαφορά δυναμικού.
Επιπλέον, η διαδρομή του ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από το σώμα τους μπορεί να περιλαμβάνει ζωτικά όργανα.
Η βηματική τάση αποτελεί έναν από τους μηχανισμούς που εξηγούν αυτό το φαινόμενο.

4. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΣΗ ΕΠΑΦΗΣ;
Φανταστείτε έναν άνθρωπο που ακουμπά έναν μεταλλικό ιστό κεραίας τη στιγμή που αυτός διαρρέεται από κεραυνικό ρεύμα.
Ο ιστός μπορεί στιγμιαία να αποκτήσει διαφορετικό ηλεκτρικό δυναμικό από το έδαφος στο οποίο πατά ο άνθρωπος.
Η διαφορά αυτή ονομάζεται τάση επαφής.
Το ηλεκτρικό ρεύμα μπορεί να περάσει από το χέρι προς τα πόδια, διασχίζοντας τον θώρακα, με εξαιρετικά επικίνδυνες συνέπειες.

5. ΤΙ ΣΧΕΣΗ ΕΧΟΥΝ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΜΕ ΤΙΣ ΓΕΙΩΣΕΙΣ;
Ένας γειωμένος μεταλλικός ιστός δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές να τον αγγίζουμε κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας.
Ακόμη και ένα σωστά σχεδιασμένο σύστημα γείωσης μπορεί να παρουσιάσει στιγμιαία ανύψωση δυναμικού όταν διαρρέεται από ισχυρό κεραυνικό ρεύμα.
Για τον περιορισμό των κινδύνων χρησιμοποιούνται, όπου απαιτούνται, κατάλληλα πλέγματα γείωσης, ισοδυναμικές συνδέσεις, μονωτικά μέτρα και περιορισμός της πρόσβασης.

6. ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ;
Δεν πλησιάζουμε ιστούς κεραιών και αγωγούς καθόδου.
Δεν καταφεύγουμε κάτω από μεμονωμένα δέντρα.
Δεν πραγματοποιούμε εργασίες σε κεραίες ή γειώσεις.
Αναζητούμε άμεσα καταφύγιο σε κλειστό κτίριο ή σε κλειστό αυτοκίνητο με μεταλλική οροφή.
Παραμένουμε στο καταφύγιο για τουλάχιστον 30 λεπτά μετά την τελευταία βροντή.

ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ο κεραυνός δεν σκοτώνει μόνο με άμεσο πλήγμα.
Ακόμη και το έδαφος κάτω από τα πόδια μας μπορεί, για ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα, να παρουσιάσει επικίνδυνες διαφορές δυναμικού.
Η γνώση των ηλεκτρικών φαινομένων δεν προστατεύει μόνο τα μηχανήματά μας.
Μπορεί να προστατεύσει και την ίδια μας τη ζωή!

ΚΑΙ ΜΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ:
Πόσοι από εσάς γνωρίζατε ότι ένας κεραυνός μπορεί να προκαλέσει ηλεκτροπληξία σε άνθρωπο που απλώς στέκεται στο έδαφος, χωρίς να αγγίζει τίποτα;

ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
:
Θεμελιακή γείωση, περιμετρική γείωση, ράβδοι και πλέγματα. Ποιες είναι οι διαφορές τους και πότε χρησιμοποιούνται;
Εκπαιδευτική σειρά - Ο Κόσμος του Ηλεκτρονικού
Πρότυπο τεχνικής αναφοράς: IEC 62305-3. Οι εγκαταστάσεις γείωσης και αντικεραυνικής προστασίας απαιτούν κατάλληλη μελέτη και εφαρμογή από αρμόδιους επαγγελματίες.